X
تبلیغات
دلي شكسته و چنگي گسسته گيسويم - شيوه هاي نوين کوک سه تار

دلي شكسته و چنگي گسسته گيسويم

شيوه هاي نوين کوک سه تار

شيوه هاي نوين کوک سه تار

در مقاله پيش به علت هاي کوک هاي متنوع سه تار حتي در يک دستگاه با ذکر مثال ( مرغ سحر) اشاره کرديم .
بعضي خوانندگان درخواست داشتند که کوک هاي سه تار را براي دستگاه هاي گوناگون معرفي کنيم ، از آنجه که مي توان در هر دستگاه کوک هاي متنوعي داشت بر آن شدم که به تدريج کوک هاي معروف هر دستگاه را معرفي کنم .
در ابتدا متذکر مي شوم استاد احمد عبادي در طي دو نوار با عنوان " شيوه هاي نوين کوک سه تار" کوک هاي مختلفي را معرفي کرده اند که دراينجا مرجع ما بيشتر آنها مي باشند :

يکم ) کوک هاي سه گاه :
لطفا پيش از معرفي کوک ها اين نکته ها را براي همه کوک ها در نظر بگيريد البته براي نمونه کوک اول بيشتر توضيح داده شده است :
- شاهد درجه سوم هر گام مي باشد .
- شاهد گوشه زابل نت پنجم هر گام مي باشد .
- شاهد مويه درجه ششم هر گام مي باشد .
- شاهد سه گاه درجه هشتم هر گام مي باشد و در ضمن نت قبل از شاهد يعني درجه هفتم هميشه ربع پرده بالاتر مي رود .

1- دو – سل – دو – دو :
اين کوک ، کوک ماهور مي باشد که مي توان همه دستگاهها را در آن نواخت و به نوعي کوک بين المللي سه تار مي باشد ( مثلا در ويلن کلاسيک هميشه سيم هاي ويلن " مي لا ر سل " کوک مي شوند که ويلن ايراني هم همه دستگاهها را مي توان در اين کوک نواخت ولي به علت هايي که در ادامه برايتان بهتر روشن مي شود به علت اين همه کوک هاي متنوع بيشتر پي خواهيد برد ) .
که پرده هاي ساز به ترتيب مي شوند :
دو – ر – مي کرن ( شاهد) – فا – سل ( زابل) – لا کرن ( مويه ) – سي بمل ( کرن در مخالف ) – دو ( مخالف)

2- چپ کوک ( صداي زن ) : دو – سل – دو – مي کرن
که پرده هاي ساز عينا به ترتيب شماره 1 مي باشند و علت اينکه کوک سيم بم را مي کرن کوک مي کنيم اين است که شاهد سه گاه در اين کوک نيز مي کرن است که بنابراين در اجراي چهار مضرابها نت شاهد ( که معمولا زياد تکرار مي شود و حالت دستگاه را معرفي مي کند) مدام با ضربه زدن به اين سيم شنيده مي شود و حالت بسيار خوشايندي به گوش شنونده مي رساند و مي توان نتيجه گرفت تکامل يافته کوک شماره 1 است .

3- دو – فا – دو – دو ( صداي مرد) :
اين نيز يکي از کوک هاي بين المللي ( يا بهتر بگويم بين الدستگاهي ) سه تار است که همه دستگاهها را مي توان در آن نواخت .
که پرده هاي ساز به ترتيب مي شوند :
فا – سل – لا کرن (شاهد) – سي بمل – دو – ر کرن – مي بمل ( مي کرن در مخالف) – فا ( مخالف)

4- راست کوک : دو – فا – لا کرن – دو
اين کوک نيز کوک فرعي است که از کوک شماره 3 منشعب مي شود و پرده هاي ساز دقيقا مانند فوق مي باشند .

5- دو – سل – لا کرن – فا ( کتاب هنرستان استاد خالقي )
اين کوک نيز کوک فرعي است که از کوک شماره 3 منشعب مي شود و پرده هاي ساز دقيقا مانند فوق مي باشند . البته دقت کنيد که هر چند در اين کوک سيم زرد سل و بم فا کوک مي شود نت شاهد همچنان در سيم مشتاق ( سوم ) حفظ مي شود.

6- دو – سل – ر – ر ( راست کوک )
اين نيز يکي از کوک هاي بين المللي سه تار است که همه دستگاهها را مي توان در آن نواخت .
که پرده هاي ساز به ترتيب مي شوند :
سل – لا – سي کرن – دو – ر – مي کرن – فا ( در مخالف فا سري مي شود) – سل ( مخالف)

7- دو – سل – سي کرن – ر
که کوک فرعي شماره 6 است و پرده هاي ساز مانند گذشته مي باشد ولي چون نت شاهد را روي سيم سوم کوک مي کنيم بسيار زيبا مي شود .

* کوک هاي زير نيز توسط استاد عبادي معرفي شده اند که لطفا خودتان بررسي کنيد :
8- دو – سل – فا – مي کرن
9- دو – سل – لا کرن – مي کرن
10- دو– فا – مي بمل – ر کرن
11- دو – فا – سل – مي کرن
12- دو – سل – ر کرن – مي کرن
13- دو – فا – مي کرن – ر کرن
14- دو – سل – لا – فا ديز
15- دو – فا – ر کرن – ر کرن

دوم : دستگاه چهارگاه
در چهارگاه نت اول گام شاهد نت سوم زابل و نت ششم مخالف است و در گوشه حصار درجه چهارم گام نيم پرده پايين مي آيد.
1- دو – سل – دو– دو :
که پرده هاي ساز عبارتند از :
دو ( شاهد) – ر کرن – مي ( زابل) – فا ( فا ديز در حصار) – سل – لا کرن (مخالف) – سي – دو

2- دو – سل – ر – ر :
که پرده هاي ساز عبارتند از :
سل ( شاهد)– لا کرن – سي – دو – ر – مي کرن (مخالف) – فا ديز – سل

3- دو – فا – دو – دو :
که پرده هاي ساز عبارتند از :
فا – سل کرن ( اين پرده بر روي سه تار معمول نمي باشد ولي جاي آن روي نت فا ديز قرار مي گيرد) – لا – سي بمل – دو – ر کرن ( مخالف) – مي – فا

* کوک هاي زير نيز توسط استاد عبادي معرفي شده اند که خودتان بررسي فرماييد :
4- دو – سل – دو – مي کرن ( فا ديز – ر کرن – لا کرن )
5- ر – سل – سل – ر ( فا ديز – مي کرن – لا کرن )

+ نوشته شده در  یکشنبه ششم اسفند 1385ساعت 13:22  توسط   |